ປະຫວັດຄວາມເປັນມາຂອງພຣະທາດພະນົມນ້ອຍ

ຍ້ອນຮອຍການເດີນທາງໄປຮ່ວມສ້າງພຣະທາດພະນົມຂອງຄົນດົງທ່າ-ດົງເທິງແລະປະຫວັດຄວາມເປັນມາຂອງພຣະທາດພະນົມນ້ອຍ ຄົນບ້ານດົງທ່າ ດົງເທິງ ເປັນຄົນລູກທາດ (ທາດພະນົມ) ແຕ່ກີ້ແຕ່ກ່ອນ ແມ່ນອາໃສຢູ່ເມືອງວັງອ່າງຄຳ( ແຖວເຊໂປນ) ໄດ້ພາກັນອົບພະຍົບ ຍ່າງລັດປ່າລັດດົງຂ້າມແມ່ນ້ຳລຳເຊມາສ້າງທາດພະນົມ ແບກຫິນ ຫາມດິນ ຂົນໄປສ້າງທາດພະນົມ ຈົນສຽງເວົ້າຂອງຄົນດົງທ່າດົງເທິງອອກສຽງແຄ້ນ ( ຄືກັບເຮົາອອກສຽງມາຕອນແບກຂອງໜັກໆນັ້ນແລະ ) ເມືອ່ສ້າງທາດພະນົມສຳເລັດແລ້ວ ກໍອາໄສຢູ່ແຖວອ້ອມແອ້ມທາດພະນົມ ຈຳນວນໜຶ່ງກໍຍ້າຍໄປຕັ້ງຖິ່ນຖານຫ່າງອອກໄປ ຈຳນວນໜຶ່ງໄປຕັ້ງຖິ່ນຖານຢູ່ຄຳສະອີ (ອຳເພີຄຳສະອີ ຈັງຫວັດບຸກດາຫານ) ອາໄສຢູ່ທີ່ນັ້ນບໍ່ຮູ້ຈັກຊົ່ວອາຍຸຄົນ ຫຼັງຈາກນັ້ນ ມີຈຳນວນໜຶ່ງທີ່ຢູ່ຄຳສະອີນີ້ ຄິດຢາກກັບເມືອເມືອງວັງອ່າງຄຳ ບ້ານບັນພະບຸລຸດທີ່ພາຍົກຍ້າຍມາ ກໍພາກັນເຕົ້າໂຮມຄົນຈຳນວນໜຶ່ງ ອົບພະຍົບຂ້າມແມ່ນ້ຳຂອງກັບຄືນສິເມືອເມືອງວັງອ່າງຄຳ ພາກັນເດີນທາງລັດເລາະມາຮອດບ້ານດົງທ່າ ດົງເທິງ( ບ່ອນບຸນທາດພະນົມຈຳລອງນີ້) ເຫັນວ່າ ນ້ຳທ່າອຸດົມສົມບູນດີ ກໍເລີຍຊວນກັນຕັ້ງບ້ານ ຕັ້ງເຮືອນຢູ່ທີ່ນີ້ ທຳອິດມີ 3 ບ້ານ ຄື:

1 ດົງທ່າ; 2 ບ້ານດົງເທິງ ( ຕໍ່ມາໄດ້ຍ້າຍອອກຈາກຈຸດຕັ້ງບ້ານເດີມ ປະມານ 300-400 ແມັດ ແລະໄດ້ປ່ຽນຊື່ເປັນດົງໃນ ຈົນເຖີງປັດຈຸບັນ) ສ່ວນບ້ານດົງເທິງ ແມ່ນເຫຼືອແຕ່ສິມຮ້າງຢູ່ກາງປ່າ ຍັງມີຮ່ອງຮ່ອຍຢູ່; 3 ບ້ານນາຄຳ ຕັ້ງຢູ່ຫົວນ້ຳບຸຍ ຕໍ່ມາຍ້າຍມາຕັ້ງຢູ່ບຸ່ງກະສົກ ຕໍ່ມາຍ້າຍມາຕັ້ງຢູ່ບ້ານນາຄຳດຽວນີ້; ໃນສະໄໝສະຫຍາມມາກວາດຕ້ອນເອົາຄົນລາວໄປເປັນທາດ ແລະກວາດເອົາສົມບັດ ຄົນບ້ານດົງ ( ດົງທ່າ ດົງເທິງ ນາຄຳ) ໄດ້ພາກັນເອົາພະພຸດທະຮູບໄປເຊື່ອງຢູ່ຖ້ຳ ຢູ່ປ່າ (ມີຖ້ຳພະຢູ່ປ່າ ຍາມສົງການເຮັດບຸນໃຫຍ່ສົງພະຢູ່ຖ້ຳພະທຸກປີ) ສະໄໝນັ້ນຄົນເມືອງແກ້ງກອກໄດ້ບັນທຶກໃວ້ວ່າ ໄດ້ເອົາຂອງມີຄ່າ ໄບລານ ພະພຸດທະຮູບ ໃສ່ກວຽນມາເຊື່ອງໄວ້ຢູ່ບ້ານດົງທ່າດົງເທິງນີ້ ຕໍ່ມາບ້ານເມືອງສະຫງົບຈຶ່ງຂົນກັບຄືນເມືອ ສ້າງຫໍໄຕ ບ້ານຕາແຫຼວ…ເມື່ອມາຕັ້ງບ້ານເຮືອນຢູ່ດົງທ່າດົງເທິງເມື່ອຮອດເດືອນ 3 ເພັງຂອງທຸກປີຄົນດົງທ່າດົງເທິງ ທຸກຫຼັງຄາເຮືອນໄດ້ພາກັນສີເຜິ້ງສີທຽນ ແທກສອກ ແທກຄີງທຸກຄົນ ແລ້ວແຕ່ງຕັ້ງກັນຫາບເອົາເຜິ້ງເອົາທຽນ ໄປໄຕ້ທຽນ(ຈຸດທຽນ)ຖະຫວາຍອົງພະທາດພະນົມ (ແຕ່ກ່ອນກຸນແຈໄຂອົງພະທາດແມ່ນຄົນບ້ານດົງທ່າດົງເທິງກຳ)

ຕໍ່ມາບ້ານເມືອງມີການປ່ຽນແປງ ຂ້າມໄປ-ມາຍາກ ຈຶ່ງສ້າງພະທາດພະນົມຈຳລອງຢູ່ບ້ານ ເພື່ອສະດວກໃນການກາບໄຫວ້ ບ້ານຂ້ອຍປະຫວັດຍາວ. ປັດຈຸບັນໄດ້ ແຕກອອກເປັນ 8 ບ້ານ ຄື ບ້ານ 1 ດົງທ່າ ( ບ້ານເດີມ) 2 ບ້ານດົງໃນ(ເດີມແມ່ນດົງເທິງ) 3 ບ້ານນາຄຳ (ບ້ານເດີມ) 4 ບ້ານໜອງແປນ 5 ບ້ານດົງຂວາງ 6 ບ້ານຕາດຂາແດງ ໄປເຮັດໄຮ່ ລ້ຽງຄວາຍ ກໍເລີຍຕັ້ງບ້ານຢູ່ (ປັດຈຸບັນຂຶ້ນກັບເມືອງອາດສະພອນ. 7ບ້ານໜອງຂຽດເຫຼືອງ ໄປລ້ຽງຄວາຍ ເຮັດໄຮ່ ກໍເລີຍຕັ້ງບ້ານຕັ້ງເຮືອນ (ປັດຈຸບັນຂຶ້ນກັບເມືອງໄຊບູລີ) 8 ບ້ານໂນນປ່າໄລ່ ປະຫວັດຄວາມເປັນມາພຮະທາດທ່າພະນົມນ້ອຍຢູ່ດົງທ່າດົງເທິງ ພຣະທາດລູກນີ້ຊື່ວ່າ: “ວັດທາດພຣະນົມນ້ອຍ”ນາມເດີມ ທີ່ຊາວບ້ານເພິ່ນເອີ້ນ ຕໍ່ມາດ້ວຍພຣະເດດພຣະຄຸນຂອງ ພໍ່ທ່ານໃຫ່ຍມະຫາງອນ ດຳລົງບຸນ ພຣະສັງຄະຣາຊລາວອົງທີ 5 ໄດ້ໃສ່ຊື່ພຣະທາດລູກນີ້ວ່າ:

“ພຣະທາດທ່າພຣະນົມ ປະຖົມລັດຕະນະເຈດີ” ເພາະທາດລູກນີ້ຕັ້ງຢູ່ບ້ານດົງເທິງ (ດົງໃນ ໃນປັດຈຸບັນ (ຄ້າຍທະຫານເກົ່າ) ສ້າງປະມານທ້າຍພຸດທະສັກກະຣາດ ທີ 8 ກັບພຣະທາດພຣະນົມເກົ່າ (ທາດພຣະນົມອົງທີ່ລົ້ມຢູ່ປະເທດໄທ) ໄດ້ສ້າງໄວ້ພ້ອມກັນແມ່ນມີສາມພຣະທາດຄື: 1.ພຣະທາດພຣະນົມອົງເກົ່າ (ຢູ່ປະເທດໄທ) 2.ພຣະທາດຕູມພະວັງ (ບ້ານນາວາງໃຫ່ຍ) 3.ພຣະທາດພຣະນົມນ້ອຍ (ບ້ານດົງທ່າ~ບ້ານດົງເທິງຫລືບ້ານດົງໃນ) ໂດຍແມ່ນພຣະມະຫາກັດສະປະ ທ້າວພຣະຍາທັງ໐໕ ແລະ ຊາວບ້ານດົງທ່າ~ດົງເທິງ(ຊົນເຜົ່າຜູ້ໄທ) (ໃນເມື່ອກ່ອນສະໄຫມຄົນແປດສອກ) ໄດ້ເປັນກຳລັງສັດທາອັນແຮງກ້າສ້າງ ພຣະທາດພຣະນົມຂຶ້ນເພື່ອບັນຈຸກະດູກຫົວເອິກຂອງອົງສົມເດັດພຣະສັມມາສັມພຸດທະເຈົ້າ ແລະ ເຄື່ອງເກົ່າຂອງແກ່ອັນສັກສິດໄດ້ບັນຈຸໃສ່ພຣະທາດໄວ້. ສ່ວນພຣະທາດລູກນີ້ແມ່ນເຄື່ອງຂອງທີ່ຂົນໄປສ້າງຍັງເຫລືອຫລາຍເລີຍກັບເອົາມາສ້າງພຣະທາດຕູມພະວັງ ແລະ ພຣະທາດພຣະນົມນ້ອຍລູກນີ້ໄວ້ເພື່ອເປັນສັນຍາລັກໄວ້ກາບໄວ້ສັກກາລະບູຊາຮອດປັດຈຸບັນນີ້

ແລະທັງ 3 ພຣະທາດຍັງເຮັດບຸນໃນວັນດຽວກັນ ຕາມປະເພນີບູຮານເມື່ອເຖິງມື້ງານນະມັດສະການພະທາດພະນົມແມ່ນຕ້ອງໄດ້ເຊີນຄົນບ້ານດົງທ່າດົງເທິງໄປຮ່ວມພິທີເປີດງານແລະທາງບ້ານນາວາງ(ເມືອງໜອງບົກໃນປັດຈຸບັນ)ກໍ່ຈະແຫ່ບັ້ງຈຸ້ມທີ່ບັນຈຸຕຳນານອຸຣັງຄະທາດຂອງພຣະທາດພະນົມພະແຕ່ພຣະທາດຕຸມພະວັງບ້ານາວາງໄປຈົນຮອດພະທາດພະນົມຈຶ່ງຖືວ່າເປັນການເປີດພິທີຢ່າງເປັນທາງການ ໝາຍເຫດ:ບັ້ງຈຸ້ມຄືບັ້ງໄມ້ໃຜ່ທີ່ຄົນບູຮານເອົາຕຳນານອຸຣັງຄະທາດຂອງພຣະທາດພະນົມບັນຈຸໄວ້ແລ້ວປິດດ້ວຍຄັ່ງ ໜຶ່ງປີນະເປີດໄດ້ພຽງຄັ້ງດຽວໃນວັນງານນະມັດສະການພຣະທາດພະນົມເທົ່ານັ້ນ ພຣະທາດທ່າພຣະນົມ ປະຖົມລັຕຕະນະເຈດີ ແມ່ນຕັ້ງຢູ່ບ້ານດົງເທິງ(ດົງໃນ) ເສັ້ນທາງເລກທີ 10 ຫ່າງຈາກຕົວເມືອງອຸທຸມພອນ(ເຊໂນ) ປະມານ 30 ຫລັກໍໍ ບຸນນະມັດສະການພຣະທາດ ອົງນີ້ແມ່ນຈັດຂຶ້ນໃນທຸກໆປີຂອງເດືອນສາມເພັງ ຂໍຂອບໃຈທີ່ມາຈາກ ສຽງທັມ VOICE